หุ้นส่วนที่เคยรักกันดี ทำไมถึงทะเลาะกันตอนธุรกิจโต
ธุรกิจเล็กที่เริ่มจากเพื่อนหรือคนสนิทมักไม่คิดว่าต้องมี "สัญญา" หรือ "กติกา" อะไรเป็นทางการ เพราะไว้ใจกัน อยู่แล้ว ปัญหาคือ ความไว้ใจใช้ได้ดีเมื่อเดิมพันต่ำ — พอกำไรเพิ่มขึ้น เงินก้อนใหญ่ขึ้น หรือ ทิศทางธุรกิจเริ่มแยกทาง (คนหนึ่งอยากโต อีกคนอยากมั่นคง) ความไว้ใจอย่างเดียวไม่พอจะตัดสินใจร่วมกันได้อีก
ธุรกิจที่ไม่มีกติกาการตัดสินใจชัดเจนมักติดอยู่ในสภาพ "ไม่มีใครกล้าตัดสินใจ" เพราะกลัวอีกฝ่ายไม่พอใจ สุดท้ายเรื่องสำคัญค้างคาไม่ไปไหน ทั้งที่ทุกคนอยากให้ธุรกิจไปได้ดี
3 กติกาที่ต้องตกลงกันก่อนเงินเยอะ
ตัวอย่างที่เขียนเป็นลายลักษณ์อักษรได้ง่ายๆ: "การจ่ายเงินหรือสั่งซื้อเกิน 50,000 บาท ต้องได้รับความเห็นชอบ จากหุ้นส่วนทั้งสองฝ่าย ต่ำกว่านั้นฝ่ายบริหารตัดสินใจเองได้" หรือ "เรื่องการเงิน/เงินลงทุนให้สิทธิ์ผู้ที่ ลงทุนเงินเป็นผู้ตัดสินใจหลัก เรื่องปฏิบัติการประจำวันให้สิทธิ์ผู้บริหารตัดสินใจหลัก"
เอาไปใช้กับธุรกิจคุณยังไง
- ถ้ามีหุ้นส่วนตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป เขียนกติกาการตัดสินใจตอนนี้เลย ไม่ต้องรอให้มีเรื่องขัดแย้งก่อน
- กำหนดวงเงินที่ต้องเห็นชอบร่วมกัน เช่น เกิน 50,000 บาทต้องคุยกันก่อน ต่ำกว่านั้นตัดสินใจเองได้
- ตกลงกลไกเมื่อเห็นต่างเรื่องทิศทางใหญ่ เช่น ใช้เสียงข้างมาก หรือแบ่งเรื่องให้แต่ละคนตัดสินคนละด้าน
- หาคนกลางที่ทั้งคู่เชื่อถือไว้ล่วงหน้า สำหรับกรณีตกลงกันไม่ได้จริงๆ จะได้ไม่ต้องหาตอนวิกฤต
กติกาไม่ใช่สัญลักษณ์ของความไม่ไว้ใจกัน แต่คือประกันความสัมพันธ์ที่จะช่วยให้หุ้นส่วนยังคุยกันได้ แม้ธุรกิจจะโตขึ้นและเดิมพันสูงขึ้นกว่าวันแรกมาก
ลองคิดดูก่อน: เจอเคสนี้จะทำยังไง?
"สยามเบเกอรี่ซัพพลาย" ร้านขายส่งวัตถุดิบเบเกอรี่ ก่อตั้งโดยเพื่อนสนิทสองคน คนหนึ่งลงทุนเงิน 500,000 บาท อีกคนลงแรงบริหารร้านทุกวัน ตกลงปากเปล่าแบ่งกำไรคนละครึ่ง ไม่มีสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร ปีแรก กำไรดีไม่มีปัญหา แต่ปีที่สองความเห็นเริ่มขัดกัน คนหนึ่งอยากเอากำไรไปขยายอีกสาขา อีกคนอยากเก็บเป็น เงินปันผล ไม่มีใครมีสิทธิ์ตัดสินใจเด็ดขาดกว่ากัน สต๊อกค้างจ่ายซัพพลายเออร์ 300,000 บาท ค้างเติ่งอยู่ เกือบเดือนเพราะไม่มีใครกล้าเซ็นอนุมัติจ่ายคนเดียว
จะวางกติกาการตัดสินใจร่วมกันของหุ้นส่วนอย่างไร ก่อนที่ความสัมพันธ์และธุรกิจจะพังไปพร้อมกัน?
ควิซท้ายบท
ตอบให้ครบทุกข้อ แล้วกดตรวจคำตอบ