การเงินและบัญชี

อ่านงบและกำไรต่อหน่วย · อ่านงบการเงิน

ดูแนวโน้ม: โตขึ้นแต่ทำไมกำไรหด

อ่าน 6 นาที

ตัวเลขงวดเดียวหลอกได้ ต้องดูแนวโน้มหลายงวด

รายได้ที่เพิ่มขึ้นทุกไตรมาสเป็นสิ่งที่เจ้าของธุรกิจอยากเห็นที่สุด แต่ รายได้ที่โตไม่ได้แปลว่าธุรกิจ กำลังแข็งแรงขึ้นเสมอไป ถ้ากำไรสุทธิเป็นเปอร์เซ็นต์ของรายได้กำลังลดลงเรื่อยๆ นั่นคือสัญญาณว่ามี บางอย่างกำลังกัดกินกำไรอยู่เบื้องหลังความสำเร็จที่ดูดีบนกระดาษ

วิธีทำตารางแนวโน้มให้เห็นสัญญาณเตือน

ทำตารางเทียบรายได้และกำไรสุทธิย้อนหลังอย่างน้อย 3 งวดติดกัน (เดือนหรือไตรมาส) แล้วคำนวณเปอร์เซ็นต์ กำไรสุทธิของแต่ละงวดเทียบกัน:

ไตรมาสรายได้กำไรสุทธิ% กำไรสุทธิ
Q11,200,000 บาท180,000 บาท15%
Q21,500,000 บาท180,000 บาท12%
Q31,800,000 บาท144,000 บาท8%

สัญญาณเตือนคือเมื่อเปอร์เซ็นต์กำไรลดลงติดต่อกันตั้งแต่ 2 งวดขึ้นไป แม้ตัวเงินรายได้หรือกำไรสุทธิจะ ยังดูเป็นบวกอยู่ก็ตาม เพราะนั่นแปลว่าทุกๆ บาทที่ขายได้เพิ่ม กลับสร้างกำไรกลับมาน้อยลงเรื่อยๆ

เอาไปใช้กับธุรกิจคุณยังไง

  1. ทำตารางแนวโน้มรายได้และ % กำไรสุทธิย้อนหลังอย่างน้อย 3 งวด อัปเดตทุกเดือน/ไตรมาส
  2. ถ้า % กำไรลดลงติดต่อกัน 2 งวดขึ้นไป ให้ถือเป็นสัญญาณเตือน ไม่ว่ารายได้จะดูโตแค่ไหน
  3. เช็คต้นทุนวัตถุดิบและราคาขายว่ายังสอดคล้องกันอยู่ไหม ปรับราคาหรือเจรจาสัญญาใหม่ถ้าจำเป็น
  4. แยกดูกำไรตามกลุ่มลูกค้า เพื่อดูว่าลูกค้ากลุ่มไหนกำลังฉุดกำไรรวมลง

การดูแนวโน้มแทนตัวเลขงวดเดียว คือวิธีที่เจ้าของธุรกิจจับปัญหาได้ก่อนที่กำไรจะหายไปจนเห็นชัดเกินแก้

ลองคิดดูก่อน: เจอเคสนี้จะทำยังไง?

โรงงานเล็กผลิตบรรจุภัณฑ์พลาสติกของคุณ มีรายได้เติบโตต่อเนื่อง 3 ไตรมาส: ไตรมาส 1 รายได้ 1,200,000 บาท กำไรสุทธิ 180,000 บาท ไตรมาส 2 รายได้ 1,500,000 บาท กำไรสุทธิ 180,000 บาท ไตรมาส 3 รายได้ 1,800,000 บาท กำไรสุทธิ 144,000 บาท คุณดีใจที่ยอดขายโตขึ้นทุกไตรมาส กำลังจะรายงานผู้ร่วมหุ้นว่า "ธุรกิจกำลังไปได้สวย โตต่อเนื่อง" โดยยังไม่ทันสังเกตตัวเลขกำไรสุทธิ

รายได้ที่โตต่อเนื่องทุกไตรมาสนี้ เป็นข่าวดีจริงหรือไม่ ควรเช็คอะไรก่อนรายงานผู้ร่วมหุ้น?

ควิซท้ายบท

ตอบให้ครบทุกข้อ แล้วกดตรวจคำตอบ

1. จากกรณีศึกษา สัญญาณอันตรายที่ซ่อนอยู่หลังรายได้ที่โตต่อเนื่องคืออะไร?
2. ทำไมการดูแค่ตัวเลขรายได้หรือกำไรของเดือน/ไตรมาสเดียว ถึงไม่พอ?
3. สาเหตุที่พบบ่อยของ 'รายได้โตแต่กำไรหด' ในกรณีศึกษานี้คืออะไร?
4. ก่อนรายงานผลประกอบการว่า 'ธุรกิจไปได้สวย' ควรเช็คอะไรก่อนเสมอ?