การเงินและบัญชี

ตัดสินใจด้วยตัวเลข · จุดคุ้มทุน

จุดคุ้มทุนคืออะไร

อ่าน 6 นาที

จุดคุ้มทุน: เส้นแบ่งระหว่างขาดทุนกับกำไร

จุดคุ้มทุน (break-even point) คือระดับยอดขายที่ทำให้กำไรขั้นต้นเท่ากับต้นทุนคงที่พอดี — ต่ำกว่านี้คือ ขาดทุน สูงกว่านี้คือกำไร แนวคิดนี้ใช้ได้ทั้งกับภาพรวมทั้งร้าน และกับการตัดสินใจแต่ละครั้ง เช่น จะจ้าง คนเพิ่มไหม จะเช่าพื้นที่ใหญ่ขึ้นไหม จะซื้ออุปกรณ์ใหม่ไหม

ทุกครั้งที่ต้นทุนคงที่เพิ่มขึ้น ต้องรู้ก่อนว่าต้องขายเพิ่มเท่าไหร่ถึงจะคุ้ม ไม่ใช่ตัดสินใจจาก ความรู้สึกว่า "น่าจะขายดีขึ้น"

สูตรจุดคุ้มทุน

จุดคุ้มทุน (ยอดขายที่ต้องเพิ่ม) = ต้นทุนคงที่ที่เพิ่มขึ้น ÷ อัตรากำไรขั้นต้น (%)

12,000 บาท
ค่าจ้างพนักงานใหม่ต่อเดือน
20%
อัตรากำไรขั้นต้นของร้าน
60,000 บาท
ยอดขายเพิ่มที่ต้องทำให้ได้ต่อเดือน

สูตรนี้ใช้ได้กับทุกการตัดสินใจที่เพิ่มต้นทุนคงที่ ไม่ว่าจะเป็นค่าเช่าที่แพงขึ้น ค่าจ้างพนักงาน หรือค่างวด อุปกรณ์ใหม่ — แค่แทนค่าต้นทุนคงที่ที่เพิ่มขึ้นกับอัตรากำไรขั้นต้นจริงของธุรกิจตัวเอง

เอาไปใช้กับธุรกิจคุณยังไง

  1. ก่อนเพิ่มต้นทุนคงที่ใดๆ คำนวณจุดคุ้มทุนก่อนเสมอ ด้วยสูตร ต้นทุนคงที่เพิ่ม ÷ อัตรากำไรขั้นต้น
  2. เช็คว่ามีหลักฐาน/ข้อมูลสนับสนุนว่าจะขายถึงจุดคุ้มทุนได้จริงไหม ไม่ใช่แค่ความรู้สึกว่า "น่าจะขายดีขึ้น"
  3. ถ้าไม่มั่นใจ ให้ทดลองขนาดเล็กก่อน เพื่อวัดผลจริงก่อนผูกมัดต้นทุนคงที่เต็มจำนวน
  4. ทบทวนอัตรากำไรขั้นต้นของธุรกิจตัวเองให้แม่น เพราะเป็นตัวเลขหลักที่ใช้คำนวณจุดคุ้มทุนทุกครั้ง

จุดคุ้มทุนไม่ใช่แค่ทฤษฎีบัญชี แต่เป็นเครื่องมือช่วยตัดสินใจก่อนควักเงินจ่ายต้นทุนคงที่ก้อนใหม่ทุกครั้ง

ลองคิดดูก่อน: เจอเคสนี้จะทำยังไง?

ร้านขายของชำของคุณเปิดถึง 2 ทุ่มทุกวัน มีลูกค้าถามหาบ่อยว่า "ทำไมไม่เปิดดึกกว่านี้" คุณเลยคิดจะจ้าง พนักงานเพิ่ม 1 คน เงินเดือน 12,000 บาท เพื่อเปิดร้านถึง 5 ทุ่ม ปัจจุบันร้านมีอัตรากำไรขั้นต้นเฉลี่ย 20% ของยอดขาย (ซื้อมา 80 บาท ขาย 100 บาท) ค่าใช้จ่ายคงที่เดิม (ค่าเช่า พนักงานเดิม ค่าน้ำค่าไฟ) อยู่ที่ 26,000 บาทต่อเดือนอยู่แล้ว

ต้องขายเพิ่มเท่าไหร่ต่อเดือน ร้านถึงจะคุ้มกับการจ้างพนักงานเพิ่ม 12,000 บาทต่อเดือน?

ควิซท้ายบท

ตอบให้ครบทุกข้อ แล้วกดตรวจคำตอบ

1. จุดคุ้มทุนของการตัดสินใจ (เช่น จ้างพนักงานเพิ่ม) คำนวณจากสูตรใด?
2. จากกรณีศึกษา ร้านต้องขายเพิ่มเดือนละเท่าไหร่ ถึงจะคุ้มค่าจ้างพนักงานใหม่ 12,000 บาท?
3. ก่อนตัดสินใจจ้างพนักงานเพิ่มเพื่อเปิดร้านดึกขึ้น ควรทำอะไรก่อนถ้าไม่มั่นใจในยอดขายช่วงดึก?
4. จุดคุ้มทุนบอกอะไรแก่เจ้าของธุรกิจ?