กลยุทธ์ธุรกิจ

หาสนามใหม่ · ปรับกลยุทธ์ตามเวลา

ทบทวนกลยุทธ์เมื่อสนามเปลี่ยน

อ่าน 6 นาที

กลยุทธ์ไม่ใช่เอกสารที่เขียนครั้งเดียวจบ

ตลอดคอร์สนี้เราพูดถึงการวิเคราะห์สนามแข่ง (Five Forces) การหาจุดแข็งที่ลอกยาก (VRIO) การเลือก จุดยืน และการสร้างตลาดใหม่ (Blue Ocean) — แต่มีความจริงข้อหนึ่งที่สำคัญไม่แพ้กัน: คำตอบที่ถูกต้อง วันนี้ อาจผิดในอีกสองปีข้างหน้า เพราะสนามแข่งไม่เคยหยุดนิ่ง

ธุรกิจที่พังบ่อยที่สุดไม่ใช่ธุรกิจที่ไม่เคยมีกลยุทธ์ที่ดี แต่คือธุรกิจที่มีกลยุทธ์ที่ดีแล้ว "หยุดทบทวน" ทำตามแผนเดิมต่อไปเรื่อย ๆ ทั้งที่โลกรอบตัวเปลี่ยนไปแล้ว

สัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาทบทวนกลยุทธ์

คู่แข่งลอกจุดยืนได้แล้ว
สิ่งที่เคยต่างกลายเป็นมาตรฐานทั่วไป
กำไรลดลงทั้งที่ทำตามแผนเดิม
โครงสร้างต้นทุน/สนามเปลี่ยนไปแล้ว
พฤติกรรมลูกค้าขยับ
สิ่งที่ลูกค้าต้องการไม่เหมือนวันแรกที่เปิดร้าน

เมื่อเจอสัญญาณเหล่านี้ ให้กลับไปตั้งคำถามชุดเดิมที่เคยใช้ตอนวางกลยุทธ์ครั้งแรก:

  1. สนามแข่งตอนนี้เป็นยังไง (ใช้ Five Forces ทบทวนใหม่)
  2. จุดแข็งที่เคยลอกยาก ยังลอกยากอยู่จริงไหม (เช็กด้วย VRIO อีกครั้ง)
  3. จุดยืนที่เคยต่าง ยังต่างจริงไหม หรือกลายเป็นมาตรฐานทั่วไปแล้ว

เอาไปใช้กับธุรกิจคุณยังไง

  1. กำหนดรอบทบทวนกลยุทธ์ล่วงหน้า เช่น ทุก 6-12 เดือน ไม่ต้องรอให้ธุรกิจแย่ลงก่อนถึงจะเริ่มทบทวน
  2. เมื่อถึงรอบ ให้ถามคำถามพื้นฐานใหม่ทั้งหมด ไม่ใช่แค่ปรับราคาหรือโปรโมชั่นเฉพาะหน้า
  3. สังเกตว่าจุดยืนที่เคยต่างของคุณ ตอนนี้คู่แข่งลอกตามหรือยัง ถ้าลอกตามหมดแล้ว ต้องหาจุดยืนใหม่ ก่อนที่กำไรจะบางจนแก้ไม่ทัน
  4. ยอมรับว่าการเปลี่ยนกลยุทธ์ไม่ใช่ความล้มเหลว แต่คือวินัยของธุรกิจที่อยู่รอดในระยะยาว

ลองคิดดูก่อน: เจอเคสนี้จะทำยังไง?

3 ปีก่อนคุณเปิดร้านกาแฟที่วางจุดยืนชัดเจน: "ร้านสำหรับคนทำงานฟรีแลนซ์ที่อยากนั่งทำงานทั้งวันแบบ ไม่มีใครรีบ" มีไวไฟฟรี ปลั๊กทุกโต๊ะ นั่งได้ทั้งวันไม่จำกัดเวลา ตอนนั้นไม่มีร้านไหนทำแบบนี้เลย ร้านเต็มตลอด แต่ตอนนี้ร้านกาแฟรอบข้างก็ทำแบบเดียวกันหมด โต๊ะเต็มด้วยคนนั่งทำงานทั้งวันแต่สั่งกาแฟ แค่แก้วเดียว ค่าเช่าที่ขึ้นทุกปี กำไรต่อโต๊ะต่อวันลดลงเรื่อย ๆ แต่คุณยังทำตามกลยุทธ์เดิมเป๊ะ ๆ เหมือนวันแรกที่เปิดร้าน

ถ้าเป็นคุณ จะยังทำตามกลยุทธ์เดิมที่เคยได้ผล หรือกลับมาทบทวนใหม่?

ควิซท้ายบท

ตอบให้ครบทุกข้อ แล้วกดตรวจคำตอบ

1. ทำไมกลยุทธ์ที่เคยได้ผลดีเมื่อ 3 ปีก่อน ถึงอาจใช้ไม่ได้ผลในวันนี้?
2. สัญญาณอะไรในเคสนี้ที่บอกว่าถึงเวลาต้องทบทวนกลยุทธ์?
3. การทบทวนกลยุทธ์ที่ถูกต้องควรทำอย่างไร?
4. บทเรียนสำคัญที่สุดของเคสนี้คืออะไร?