ภาวะผู้นำและการบริหารคน

เลิกเป็นคอขวด · สร้างทีมที่ไว้ใจได้

สร้างมือขวาหนึ่งคน

อ่าน 7 นาที

มือขวาไม่ได้เกิดจากตำแหน่ง แต่เกิดจากพื้นที่ตัดสินใจ

เจ้าของธุรกิจหลายคนเข้าใจผิดว่า "เลื่อนตำแหน่งให้" คือการสร้างมือขวา แต่ตำแหน่งเป็นแค่ป้ายชื่อ สิ่งที่ทำให้คนคนหนึ่งกลายเป็นมือขวาจริงคือการได้ฝึกตัดสินใจซ้ำๆ ในขอบเขตที่ปลอดภัย ไม่ใช่การรอฟังคำสั่งเป๊ะๆ แล้วก็อปปี้ท่าทีเจ้าของ

ถ้า 4-6 ปีที่ผ่านมาพนักงานคนหนึ่งไม่เคยตัดสินใจอะไรเลยด้วยตัวเอง ก็ไม่ควรแปลกใจว่าเขายังตัดสินใจ ไม่เป็นเมื่อถึงเวลาต้องการจริง — นี่ไม่ใช่ความผิดของพนักงาน แต่คือผลจากระบบที่ไม่เคยเปิดพื้นที่ให้ฝึก

กำหนดขอบเขตการตัดสินใจให้ชัด

วิธีที่ปลอดภัยและวัดผลได้ คือแบ่งงานออกเป็น 3 โซนตั้งแต่ต้น

ตัดสินใจเองได้เต็มที่
งานประจำที่ทำซ้ำได้ผลลัพธ์ชัดเจน
ตัดสินใจได้ในวงเงิน/ขอบเขต
เช่น ซ่อมเครื่องจักรไม่เกิน 5,000 บาท
ต้องรายงานก่อนเสมอ
เรื่องคน เรื่องเงินก้อนใหญ่ เรื่องกลยุทธ์

ขอบเขตนี้ไม่ใช่เพดานถาวร — เป็นจุดเริ่มต้นที่ขยายได้เมื่อมือขวาพิสูจน์ตัวเองซ้ำแล้วซ้ำเล่าในโซนที่ให้ไป ก่อนหน้า

เอาไปใช้กับธุรกิจคุณยังไง

  1. เลือกคน 1 คนที่ขยัน ซื่อสัตย์ และลูกน้องเชื่อฟัง เป็นผู้ท้าชิงตำแหน่งมือขวา
  2. เขียนขอบเขตการตัดสินใจ 3 โซนออกมาเป็นลายลักษณ์อักษร ร่วมกับเขา
  3. ปล่อยให้ตัดสินใจเองในโซนที่ตกลงไว้ แม้จะมีพลาดบ้าง — อย่าดึงกลับทันทีที่ผิดครั้งแรก
  4. ทบทวนการตัดสินใจร่วมกันทุกสัปดาห์ในช่วงแรก เพื่อปรับความเข้าใจให้ตรงกัน
  5. ขยายขอบเขตทีละขั้นทุก 2-3 เดือน เมื่อผลงานพิสูจน์ว่าเขาพร้อมสำหรับความรับผิดชอบที่มากขึ้น

ลองคิดดูก่อน: เจอเคสนี้จะทำยังไง?

คุณเป็นเจ้าของโรงงานเล็กผลิตบรรจุภัณฑ์ มีพนักงาน 18 คน ทุกคำสั่งซื้อ ทุกปัญหาเครื่องจักร ทุกเรื่อง ลูกน้องทะเลาะกัน ต้องผ่านคุณคนเดียวตลอด 6 ปีที่ผ่านมา คุณนอนเฉลี่ยวันละ 5 ชั่วโมง มีหัวหน้าไลน์ผลิต ชื่อพี่หนึ่งทำงานมา 4 ปี ขยัน ซื่อสัตย์ ลูกน้องเชื่อฟัง แต่คุณไม่เคยให้พี่หนึ่งตัดสินใจอะไรเกินกว่า "สั่งงานตามที่บอก" เพราะกลัวว่าถ้าตัดสินใจผิดจะเสียหายมาก ตอนนี้คุณเริ่มป่วยจากการทำงานหนักและอยาก มีคนที่ "แทนคุณได้จริง" สักคน แต่ไม่รู้จะเริ่มตรงไหน

จะเริ่มสร้างพี่หนึ่งให้เป็น 'มือขวา' ที่แทนคุณได้จริง โดยไม่เสี่ยงให้ธุรกิจพังจากการตัดสินใจผิดของเขา ได้อย่างไร?

ควิซท้ายบท

ตอบให้ครบทุกข้อ แล้วกดตรวจคำตอบ

1. ทำไมพี่หนึ่งในเคสนี้ถึงยังตัดสินใจไม่เป็น ทั้งที่ทำงานมา 4 ปีแล้ว?
2. 'วงเงินและขอบเขตการตัดสินใจ' ที่ควรกำหนดให้มือขวา มีจุดประสงค์หลักคืออะไร?
3. เมื่อมือขวาตัดสินใจผิดพลาดในขอบเขตที่ตกลงกันไว้ล่วงหน้า ควรทำอย่างไร?
4. ระยะเวลาโดยประมาณที่ควรใช้ในการสร้างมือขวาที่แทนเจ้าของได้จริงคือเท่าใด?