ภาวะผู้นำและการบริหารคน

เลิกเป็นคอขวด · มอบหมายงาน

ถ้ายังทำเองทุกอย่าง นั่นไม่ใช่ธุรกิจ

อ่าน 6 นาที

ธุรกิจที่ขาดเจ้าของไม่ได้ ไม่ใช่ธุรกิจ

หลายคนภูมิใจที่พูดว่า "ร้านนี้ถ้าไม่มีฉัน เดี๋ยวก็พัง" — ฟังดูเหมือนเป็นเรื่องน่าภาคภูมิใจ แต่จริงๆ แล้วคือสัญญาณอันตรายที่บอกว่าคุณไม่ได้สร้างธุรกิจ คุณกำลังจ้างตัวเองทำงาน หนักที่สุดในร้านโดยไม่มีวันหยุด ไม่มีวันลา และไม่มีใครแทนได้เลยแม้แต่วันเดียว

ความแตกต่างสำคัญ:

งานที่จ้างตัวเองทำธุรกิจจริง
เจ้าของหายไป 3 วันร้านปิด/รายได้เป็นศูนย์ร้านยังเปิด รายได้ยังไหลเข้า
ความรู้/สูตรอยู่ในหัวเจ้าของคนเดียวเขียนเป็นขั้นตอน ถ่ายทอดได้
มูลค่าที่ขายได้ (ถ้าจะขายกิจการ)ต่ำมาก เพราะแยกเจ้าของออกไม่ได้สูงกว่า เพราะระบบทำงานได้เอง

เช็กให้ชัด: คุณเป็นเจ้าของธุรกิจ หรือจ้างตัวเองทำงาน

ทดสอบง่ายๆ ได้ในหัว: ลองนึกภาพว่าคุณหายไป 3 วันเต็มโดยปิดโทรศัพท์ ไม่ติดต่อร้านเลยแม้แต่ครั้งเดียว ธุรกิจของคุณจะเป็นอย่างไร

ปิดร้านทันที
ยังเป็นงานที่จ้างตัวเองทำ 100%
เปิดได้ แต่คุณภาพร่วง
เริ่มมีระบบ แต่ยังพึ่งเจ้าของสูง
เปิดได้ปกติ
เริ่มเป็นธุรกิจจริงแล้ว

จุดเริ่มต้นของการแก้ปัญหานี้ไม่ใช่การจ้างผู้จัดการมาแทนคุณทั้งหมดในคราวเดียว — นั่นเสี่ยงเกินไปและ แพงเกินไปสำหรับธุรกิจขนาดเล็ก สิ่งที่ทำได้จริงคือ แยกงานที่ "ต้องเป็นคุณเท่านั้น" ออกจากงานที่ "แค่ต้องมีคนทำตามมาตรฐาน" งานกลุ่มหลังนี้แหละที่มอบหมายได้ก่อน

เอาไปใช้กับธุรกิจคุณยังไง

  1. ลองทดสอบ "หายไป 3 วัน" ในหัว — เขียนออกมาว่าอะไรจะพังก่อน นั่นคือจุดเสี่ยงอันดับ 1
  2. เลือกงาน/เมนูที่กระทบน้อยที่สุดถ้าพลาด เป็นจุดเริ่มต้น — ไม่ใช่งานที่ยากที่สุดหรือสำคัญที่สุด
  3. เขียนขั้นตอนงานนั้นออกมาเป็นลายลักษณ์อักษร ก่อนสอนใครทั้งหมด
  4. ฝึกคนที่ไว้ใจได้ที่สุด 1 คนก่อน ให้ทำจนผ่านมาตรฐาน แล้วค่อยขยายไปงานถัดไป
  5. ทำซ้ำทุกไตรมาส — เลือกงานถัดไปที่ยังผูกกับตัวคุณอยู่ แล้วเริ่มถ่ายทอดออกไปทีละจุด

ลองคิดดูก่อน: เจอเคสนี้จะทำยังไง?

คุณเปิดร้านอาหารตามสั่งมา 3 ปี ลูกค้าติดใจฝีมือคุณโดยเฉพาะ ทุกจานที่ออกจากครัวต้องผ่านมือคุณคนเดียว วันหนึ่งคุณไข้ขึ้น 39 องศา ต้องนอนโรงพยาบาลด้วยไข้เลือดออก 2 คืน ร้านต้องปิดทันทีเพราะไม่มีใครทำ อาหารแทนได้ ลูกน้อง 3 คนได้แต่ยืนรอ เสียรายได้ไปกว่า 16,000 บาท และลูกค้าประจำหลายคนหันไปกินร้านอื่น ระหว่างนอนโรงพยาบาล คุณคิดได้ว่านี่คือปีที่ 3 แล้วที่ร้านนี้ "หยุดไม่ได้แม้แต่วันเดียว"

ถ้าเป็นคุณ จะยังยึดมั่นว่าฝีมือตัวเองคือจุดขาย แล้วทำต่อไปแบบเดิม หรือจะเริ่มเปลี่ยนอะไรบางอย่างตั้งแต่วันที่ออกจากโรงพยาบาล?

ควิซท้ายบท

ตอบให้ครบทุกข้อ แล้วกดตรวจคำตอบ

1. สัญญาณที่บอกว่าเจ้าของกำลังเป็น 'คอขวด' ของธุรกิจตัวเองคืออะไร?
2. ความแตกต่างหลักระหว่าง 'ธุรกิจ' กับ 'งานที่จ้างตัวเองทำ' (self-employment) คืออะไร?
3. ทำไมควรเริ่มมอบหมายงานจากเมนู/งานที่ 'กระทบน้อยที่สุดถ้าพลาด' ก่อน?
4. เป้าหมายของการมอบหมายงานในบทนี้คืออะไร?