ภาวะผู้นำและการบริหารคน

จูงใจและวัดผลคน · แรงจูงใจ

อิสระ เก่งขึ้น ความหมาย

อ่าน 7 นาที

เมื่องานถูกออกแบบให้ไม่มีพื้นที่ให้คิด คนก็หยุดคิด

พนักงานที่ทำงานเดิมซ้ำทุกวันโดยไม่มีอิสระตัดสินใจ ไม่มีโอกาสเรียนรู้อะไรใหม่ และไม่เห็นความหมายของงาน ที่ทำ จะเข้าสู่ "โหมดทำพอผ่าน" โดยอัตโนมัติ — นี่ไม่ใช่ปัญหานิสัยส่วนตัว แต่คือผลตามธรรมชาติของโครงสร้างงานที่ออกแบบมาไม่ดี

ข่าวดีคือ ปัญหานี้แก้ได้โดยแทบไม่ต้องใช้เงินเพิ่มเลย เพราะสิ่งที่ขาดไม่ใช่เงิน แต่คือโครงสร้างของงาน ประจำวัน

ออกแบบงานใหม่ทีละเสาหลัก

เสาหลักคำถามที่ต้องถามตัวอย่างการปรับ (ไม่ใช้งบเพิ่ม)
อิสระ (autonomy)พนักงานได้ตัดสินใจอะไรด้วยตัวเองบ้างไหมให้เสนอไอเดียเมนู/ลายเค้กใหม่เดือนละครั้ง
เก่งขึ้น (mastery)พนักงานได้เรียนรู้อะไรใหม่ในช่วง 6 เดือนที่ผ่านมาไหมหมุนเวียนให้สลับเรียนรู้งานของเพื่อนร่วมทีม
ความหมาย (purpose)พนักงานเห็นผลลัพธ์จากงานที่ตัวเองทำไหมเล่าฟีดแบ็กลูกค้าให้ทีมฟังทุกสัปดาห์

ทำทีละเสาหลัก ไม่ต้องรีบทำพร้อมกันทั้ง 3 อย่างในคราวเดียว — เลือกเสาหลักที่ทีมขาดชัดที่สุดก่อน แล้ว สังเกตผลก่อนขยับไปเสาถัดไป

เอาไปใช้กับธุรกิจคุณยังไง

  1. ประเมินทีมว่าขาดเสาหลักไหนชัดที่สุด ระหว่างอิสระ เก่งขึ้น หรือความหมาย
  2. เลือกปรับทีละเสาหลัก เริ่มจากที่ง่ายและไม่ต้องใช้งบ เช่น การเล่าฟีดแบ็กลูกค้าให้ทีมฟัง
  3. เปิดพื้นที่เล็กๆ ให้พนักงานตัดสินใจเองในงานที่ถนัด แม้จะเป็นเรื่องเล็กอย่างลายเค้ก 1 แบบต่อเดือน
  4. สร้างระบบหมุนเวียนเรียนรู้งานภายในทีม แทนการจ้างอบรมภายนอกราคาแพง
  5. สังเกตความถี่ของไอเดียที่พนักงานเสนอเองทุกเดือน เป็นตัวชี้วัดว่าแรงจูงใจภายในกำลังกลับมา

ลองคิดดูก่อน: เจอเคสนี้จะทำยังไง?

คุณเปิดร้านเบเกอรี่มา 4 ปี มีพนักงาน 5 คนทำขนมตามสูตรที่กำหนดตายตัวทุกวัน คนหนึ่งอบขนมปัง คนหนึ่ง แต่งหน้าเค้ก คนหนึ่งขายหน้าร้าน ทุกคนทำงานเดิมซ้ำทุกวันมา 2-3 ปีแล้วโดยไม่เคยเปลี่ยน คุณสังเกตว่า พนักงานเริ่ม "เฉื่อย" ทำตามสูตรแบบขอไปที ไม่มีใครเสนอไอเดียใหม่ ทั้งที่ไม่มีใครลาออกและเงินเดือน ก็จ่ายตรงเวลาทุกเดือน คุณอยากให้ร้านมีชีวิตชีวาขึ้น แต่ไม่รู้จะเริ่มจากตรงไหนโดยไม่ต้องเพิ่มงบจ้างคน หรือขึ้นเงินเดือนจำนวนมาก

จะออกแบบงานประจำวันของพนักงาน 5 คนนี้ใหม่อย่างไร ให้กลับมามีพลังและความคิดสร้างสรรค์ โดยไม่ต้องใช้เงินเพิ่ม?

ควิซท้ายบท

ตอบให้ครบทุกข้อ แล้วกดตรวจคำตอบ

1. ทำไมพนักงานร้านเบเกอรี่ถึงเริ่ม 'เฉื่อย' ทั้งที่เงินเดือนจ่ายตรงเวลาทุกเดือน?
2. วิธีเพิ่ม 'อิสระ' (autonomy) ให้พนักงานแต่งหน้าเค้กในเคสนี้คือข้อใด?
3. การหมุนเวียนให้พนักงานสลับเรียนรู้งานของกันและกัน ตอบโจทย์เสาหลักใดของแรงจูงใจภายใน?
4. สิ่งที่เจ้าของร้านต้อง 'ลงทุน' จริงๆ ในการนำกรอบคิด autonomy-mastery-purpose มาใช้คืออะไร?