การเงินและบัญชี

อ่านงบและกำไรต่อหน่วย · กำไรต่อหน่วย

กำไรต่อหน่วยคืออะไร

อ่าน 6 นาที

กำไรต่อชิ้น คือของจริง ยอดขายรวมคือภาพลวงตา

เจ้าของร้านจำนวนมากตัดสินใจ "เมนูไหนควรดันต่อ เมนูไหนควรตัด" โดยดูแค่ยอดขายรวม (จำนวนชิ้น × ราคา) ซึ่งเป็นตัวเลขที่ลวงตาได้ง่ายที่สุด เพราะยอดขายที่สูงอาจมาจากสินค้าที่ กำไรต่อชิ้นบางเฉียบ ในขณะที่สินค้าที่ยอดขายรวมดูน้อยกว่า อาจเป็นตัวทำกำไรที่แท้จริงของร้าน

ตัวเลขที่ต้องดูก่อนตัดสินใจเรื่องเมนู/สินค้าเสมอ คือกำไรต่อชิ้น ไม่ใช่ยอดขายรวม

สูตรกำไรต่อชิ้น

กำไรต่อชิ้น = ราคาขาย − ต้นทุนผันแปรต่อชิ้น

ต้นทุนผันแปรคือต้นทุนที่เพิ่มขึ้นตามจำนวนที่ขาย เช่น วัตถุดิบ บรรจุภัณฑ์ ค่าคอมมิชชั่นแพลตฟอร์ม — ไม่รวมค่าเช่าหรือเงินเดือนพนักงานประจำที่จ่ายเท่าเดิมไม่ว่าจะขายมากหรือน้อย

เมนูราคาขายต้นทุนผันแปรกำไรต่อชิ้นจำนวนขาย/เดือนกำไรรวม
เค้กช็อกโกแลต120 บาท85 บาท35 บาท800 ชิ้น28,000 บาท
เค้กกล้วยหอม60 บาท18 บาท42 บาท500 ชิ้น21,000 บาท

เห็นได้ชัดว่าเค้กกล้วยหอม "กำไรต่อชิ้น" สูงกว่า แม้ราคาขายจะถูกกว่าเกือบครึ่ง — นี่คือเหตุผลที่ต้องคำนวณ ตัวเลขนี้ก่อนตัดสินใจอะไรเกี่ยวกับเมนูหรือสินค้าในร้าน

เอาไปใช้กับธุรกิจคุณยังไง

  1. คำนวณกำไรต่อชิ้นของสินค้าหลักทุกตัว ไม่ใช่แค่ดูราคาขายกับยอดขายรวม
  2. ก่อนเพิ่มพื้นที่/โปรโมทสินค้าตัวใด ถามว่าขายเพิ่มได้จริงกี่ชิ้น และกำไรต่อชิ้นคุ้มไหม
  3. อย่าตัดสินค้าที่ยอดขายรวมน้อยออกทันที จนกว่าจะเช็คกำไรต่อชิ้นก่อน
  4. ทบทวนต้นทุนผันแปรทุกครั้งที่ราคาวัตถุดิบเปลี่ยน เพื่อไม่ให้กำไรต่อชิ้นบางลงโดยไม่รู้ตัว

เข้าใจกำไรต่อชิ้นให้แม่น จะช่วยให้ตัดสินใจเรื่องเมนู สินค้า และการโปรโมชั่น ได้แม่นยำกว่าดูแค่ยอดขายรวม

ลองคิดดูก่อน: เจอเคสนี้จะทำยังไง?

ร้านเบเกอรี่ของคุณมี 2 เมนูขายดี: เค้กช็อกโกแลตเบลเยียม ราคา 120 บาทต่อชิ้น ขายเดือนละ 800 ชิ้น กับเค้กกล้วยหอมโฮมเมด ราคา 60 บาทต่อชิ้น ขายเดือนละ 500 ชิ้น คุณภูมิใจว่าเค้กช็อกโกแลตคือพระเอกของ ร้าน เพราะยอดขายจากเมนูนี้อย่างเดียวคือ 96,000 บาทต่อเดือน มากกว่าเค้กกล้วยหอมที่ทำได้แค่ 30,000 บาท เลยกำลังจะเพิ่มพื้นที่ตู้โชว์ให้เค้กช็อกโกแลต 2 เท่า และตัดเค้กกล้วยหอมออกเพราะ "ขายได้น้อยกว่า"

การเพิ่มพื้นที่ให้เค้กช็อกโกแลตและตัดเค้กกล้วยหอมออก ถูกต้องไหม เมื่อดูจากกำไรต่อชิ้นจริง?

ควิซท้ายบท

ตอบให้ครบทุกข้อ แล้วกดตรวจคำตอบ

1. กำไรต่อหน่วย (unit economics) คำนวณจากอะไร?
2. จากกรณีศึกษา เค้กแบบไหนมีกำไรต่อชิ้นสูงกว่ากัน?
3. ทำไมการตัดสินใจโดยดูแค่ 'ยอดขายรวม' ถึงเป็นกับดัก?
4. ก่อนเพิ่มพื้นที่ให้สินค้าตัวใดตัวหนึ่งในร้าน ควรถามอะไรก่อน?