การเงินและบัญชี

รากฐานการเงิน · กระแสเงินสด

กำไรกับเงินสด คนละเรื่องกัน

อ่าน 6 นาที

กำไรคือตัวเลขทางบัญชี เงินสดคือของจริงที่จับต้องได้

หลายคนเข้าใจว่า "มีกำไร" แปลว่า "มีเงิน" แต่ในทางปฏิบัติ กำไรคือตัวเลขที่คำนวณจากรายได้ลบต้นทุนตาม เกณฑ์บัญชี ส่วนเงินสดคือเงินที่อยู่ในบัญชีธนาคารจริงๆ ที่เอาไปจ่ายค่าเช่า ค่าแรง หรือซัพพลายเออร์ได้

ธุรกิจที่มีกำไรเป็นบวกทุกเดือน ก็ยังล้มละลายได้ ถ้าเงินสดไม่ไหลเข้ามาตรงจังหวะที่ต้องจ่ายออก

ช่องว่างเครดิต: ทำไมขายได้ เงินไม่เข้าพร้อมกัน

ทุกธุรกิจที่ให้เครดิตลูกค้า (ขายก่อน เก็บเงินทีหลัง) และรับเครดิตจากซัพพลายเออร์ (ซื้อก่อน จ่ายทีหลัง) มีสิ่งที่เรียกว่า "ช่องว่างเครดิต" เกิดขึ้นเสมอ:

ช่องว่างเครดิต = จำนวนวันที่ให้ลูกค้าเครดิต − จำนวนวันที่ได้รับเครดิตจากซัพพลายเออร์

ถ้าตัวเลขนี้เป็นบวกมาก (ให้เครดิตลูกค้านานกว่าที่ได้รับจากซัพพลายเออร์มาก) แปลว่าธุรกิจต้องแบกเงินสด สำรองไว้เองในช่วงระหว่างนั้น ยิ่งยอดขายโตเร็ว ช่องว่างนี้ยิ่งกว้างขึ้นตามสัดส่วน เพราะยอดที่ค้างเก็บจาก ลูกค้าก็โตตามไปด้วย

เอาไปใช้กับธุรกิจคุณยังไง

  1. คำนวณช่องว่างเครดิตของธุรกิจตัวเอง (เครดิตที่ให้ลูกค้า ลบ เครดิตที่ได้จากซัพพลายเออร์)
  2. กันเงินสำรองให้พอคลุมช่องว่างนั้น อย่างน้อย 1 รอบเต็มของวงจรเครดิต
  3. เจรจาเงื่อนไขเครดิตใหม่เป็นระยะ ทั้งกับลูกค้าและซัพพลายเออร์ ให้ช่องว่างแคบลงเมื่อทำได้
  4. อย่าดูแค่บรรทัดกำไรในงบ ให้ดูงบกระแสเงินสดควบคู่กันทุกเดือน โดยเฉพาะช่วงที่ยอดขายกำลังโตเร็ว

จำไว้ว่ายอดขายที่โตเร็วโดยไม่มีการบริหารช่องว่างเครดิต คือสูตรที่ทำให้ธุรกิจ "ขายดีแต่ไม่มีเงิน" ได้ง่ายที่สุด

ลองคิดดูก่อน: เจอเคสนี้จะทำยังไง?

เดือนนี้ร้านขายส่งของใช้ในบ้านของคุณ ขายของให้ร้านค้าปลีก 40 ร้านทั่วจังหวัด รวมยอดขาย 500,000 บาท งบกำไรขาดทุนบอกว่ากำไร 15% เท่ากับ 75,000 บาท แต่เงื่อนไขที่คุณให้ลูกค้าปลีกคือเครดิต 45 วัน ขณะที่ ซัพพลายเออร์ที่คุณสั่งของมาขายต่อ ให้เครดิตคุณแค่ 15 วัน สัปดาห์นี้ถึงกำหนดจ่ายซัพพลายเออร์ 350,000 บาท แล้ว แต่เงินจากลูกค้าปลีกยังไม่เข้ามาเลยสักบาทเดียว

ทำไมยอดขาย 500,000 บาทกับกำไร 75,000 บาทตามบัญชี ถึงไม่ช่วยให้มีเงินจ่ายซัพพลายเออร์ได้เดือนนี้?

ควิซท้ายบท

ตอบให้ครบทุกข้อ แล้วกดตรวจคำตอบ

1. ทำไมงบกำไรขาดทุนถึงบอกว่ามีกำไร ทั้งที่เงินสดในบัญชียังไม่มีเข้ามา?
2. ช่องว่างเครดิตในกรณีศึกษานี้เท่ากับกี่วัน และหมายถึงอะไร?
3. ทางแก้ที่ตรงจุดที่สุดสำหรับปัญหาช่องว่างเครดิตในกรณีนี้คืออะไร?
4. ข้อสรุปสำคัญที่สุดของบทเรียนนี้คืออะไร?